Een processor kiezen: kernen, platform en wat de letters betekenen
Voor de meeste mensen telt de processor (cpu) bij gamen minder dan de videokaart, en meer bij werk als videobewerking, 3D of code compileren. De juiste keuze hangt af van wat je met de pc doet, welk moederbordplatform je kiest en een paar letters in de modelnaam die veel veranderen.
1. Wat gaat de pc doen?
- Kantoor, internet, streamen: elke huidige processor met 6 kernen is ruim voldoende. Een model met geïntegreerde graphics bespaart je een videokaart.
- Gamen: 6 tot 8 snelle kernen zijn de beste keuze. Games hebben meer aan snelheid per kern en cache dan aan veel kernen.
- Creatief werk (video, 3D-rendering, foto's in bulk, compileren): meer kernen betalen zich direct terug. 12, 16 of meer kernen verkorten de wachttijd.
- Tegelijk gamen en streamen: 8 kernen of meer.
2. Platform: de socket bepaalt je moederbord
Een processor past alleen op moederborden met dezelfde socket, dus je kiest een platform, niet alleen een chip.
- AMD AM5 (Ryzen 7000 en 9000): het huidige platform van AMD, met DDR5-geheugen. AMD ondersteunt een socket doorgaans meerdere generaties lang, wat latere upgrades makkelijker maakt.
- AMD AM4 (Ryzen 5000 en ouder): een ouder platform met DDR4-geheugen. Nog steeds een goede, goedkope manier om te bouwen of te upgraden, maar er komen geen nieuwe generaties meer.
- Intel LGA1851 (Core Ultra 200S): het huidige desktopplatform van Intel, met DDR5.
- Intel LGA1700 (Core 12e tot 14e generatie): het vorige platform, met DDR4 of DDR5 afhankelijk van het bord. Nu vaak voordelig.
Controleer de socket op de productpagina en kies een moederbord dat erbij past. Upgraden binnen dezelfde socket kan eerst een BIOS-update vragen.
3. De letters in de naam
- AMD "X3D": extra cache bovenop de chip gestapeld. Dit zijn de snelste gameprocessors die er zijn, voor een hogere prijs.
- AMD "G": een sterkere geïntegreerde grafische chip, voor een pc zonder videokaart. De meeste andere huidige Ryzen-modellen hebben maar zeer eenvoudige graphics.
- Intel "K": ontgrendeld om te overklokken, meestal ook de snelste versie.
- Intel "F": geen geïntegreerde graphics. Goedkoper, maar je hebt een videokaart nodig om zelfs maar beeld te krijgen.
Op elke productpagina staat of er geïntegreerde graphics zijn, zodat je het voor de aankoop kunt controleren.
4. Koeling en vermogen
- Sommige processors hebben een koeler in de doos, veel (vooral de snellere) niet. Reken op €30–60 voor een degelijke luchtkoeler als die ontbreekt; kijk bij "Koeler meegeleverd" op de productpagina.
- De TDP (in watt) geeft een idee van hoeveel warmte de processor maakt. Boven ongeveer 120 W houdt een stevige torenkoeler of een waterkoeler hem stil en snel.
5. Wat je uitgeeft
- Onder €200: processors met 6 kernen, prima voor gamen en dagelijks gebruik.
- €200–400: 8 tot 16 kernen, inclusief de beste gamechips.
- €400 en meer: veel kernen voor zwaar creatief werk.
Geef in een gaming-pc niet te veel uit aan de processor: hetzelfde geld levert meestal meer beelden per seconde op in de videokaart.
6. Een echte aanbieding herkennen
Processorprijzen dalen gestaag tijdens een generatie, en oudere modellen blijven vaak voor hun oude prijs te koop staan. Kijk naar de prijsgeschiedenis op elke productpagina: een echte aanbieding is laag vergeleken met de afgelopen weken. Vergelijk ook tussen generaties: een afgeprijsde chip van de vorige generatie kan beter zijn dan een nieuwe voor de volle prijs.
Onze keuzes van vandaag
Deze worden elke ochtend bijgewerkt met de aanbiedingen die we volgen.
Voor gamen: 6 tot 8 kernen
Bol.com AMD Ryzen 7 9700X
8 kernen · 16 threads · AM5 · 5,5 GHz
Bol.com AMD Ryzen 7 5800X
8 kernen · 16 threads · AM4 · 4,7 GHz
Bol.com AMD Ryzen 7 5700X
8 kernen · 16 threads · AM4 · 4,6 GHz
Bol.com AMD Ryzen 5 9600X
6 kernen · 12 threads · AM5 · 5,4 GHz
Voor creatief werk: 12 kernen of meer
Bol.com AMD Ryzen 9 7900X
12 kernen · 24 threads · AM5 · 5,6 GHz
Bol.com AMD Ryzen 9 9900X3D
12 kernen · 24 threads · AM5 · 5,5 GHz
Bol.com AMD Ryzen 9 9900X
12 kernen · 24 threads · AM5 · 5,6 GHz
Bol.com AMD Ryzen 9 9950X3D
16 kernen · 32 threads · AM5 · 5,7 GHz
Met geïntegreerde graphics, onder €250
Bol.com AMD Ryzen 5 9600X
6 kernen · 12 threads · AM5 · 5,4 GHz
Bol.com Intel Core i5-7400
4 kernen · 4 threads · LGA 1151 · 3,5 GHz
Bol.com AMD Ryzen 7 5700G
8 kernen · 16 threads · AM4 · 4,6 GHz
Bol.com AMD Ryzen 7 7700X
8 kernen · 16 threads · AM5 · 5,4 GHz
Voor het AMD AM5-platform
Bol.com AMD Ryzen 9 7900X
12 kernen · 24 threads · AM5 · 5,6 GHz
Bol.com AMD Ryzen 7 9700X
8 kernen · 16 threads · AM5 · 5,5 GHz
Bol.com AMD Ryzen 5 9600X
6 kernen · 12 threads · AM5 · 5,4 GHz
Bol.com AMD Ryzen 9 9900X3D
12 kernen · 24 threads · AM5 · 5,5 GHz