Lees gids

Een monitor kiezen: formaat, resolutie, snelheid en paneel

Een monitor gaat langer mee dan bijna elk ander onderdeel van een pc, dus het loont om goed te kiezen. Vier dingen bepalen of je tevreden bent: formaat en resolutie samen, de verversingssnelheid, het type paneel en de voet. Labels als "HDR" zeggen veel minder dan de doos doet vermoeden.

1. Formaat en resolutie horen bij elkaar

Hoe scherp je het beeld ziet, hangt af van het aantal pixels per centimeter, niet van de resolutie alleen:

24 inch, Full HD (1920 × 1080): scherp genoeg op dit formaat en het makkelijkst aan te sturen voor een bescheiden videokaart. Prima voor kantoorwerk en esports.
27 inch, QHD (2560 × 1440): de beste keuze voor de meeste mensen. Duidelijk scherper dan Full HD, en een middenklasse videokaart draait games nog vloeiend.
27 of 32 inch, 4K (3840 × 2160): haarscherpe tekst en foto's, ideaal voor werk en consoles. In games vraagt het een sterke videokaart of upscaling.
34 inch ultrawide (3440 × 1440): extra breedte in plaats van een tweede scherm. Goed voor race- en vluchtgames, spreadsheets en videobewerking; controleer of je games 21:9 ondersteunen.

Full HD op 27 inch of groter ziet er wazig uit. Zit je dicht op je bureau, ga dan eerder een stap omhoog in resolutie dan in formaat.

2. Verversingssnelheid: hoe vloeiend het voelt

De verversingssnelheid (in Hz) is het aantal beelden per seconde dat het scherm kan tonen.

60–100 Hz: genoeg voor kantoorwerk, films en rustigere games.
144–180 Hz: de grote sprong. Scrollen, de muisaanwijzer en games voelen merkbaar vloeiender. Hier zouden de meeste gamers op moeten mikken.
240 Hz en meer: voor competitieve shooters, als je videokaart die framerates ook echt haalt.

Een hoge verversingssnelheid helpt alleen als je pc de beelden levert. Let op Adaptive-Sync (FreeSync of G-Sync Compatible): dat houdt het beeld vloeiend als de framerate schommelt.

3. Type paneel: IPS, VA of OLED

IPS: de veilige allrounder. Natuurgetrouwe kleuren, goede kijkhoeken en snel genoeg voor de meeste games. Zwart oogt grijzig in een donkere kamer.
VA: veel dieper zwart en meer contrast dan IPS, goed voor films en donkere games. Kan wat vegen tonen in snelle, donkere scènes.
OLED en QD-OLED: elke pixel geeft zelf licht, dus perfect zwart en een vrijwel directe reactie. Het beste beeld dat je kunt kopen, maar duurder, minder fel bij grote witte vlakken, en vaste elementen (taakbalken, game-HUD's) kunnen langzaam inbranden. De meeste modellen hebben ingebouwde onderhoudsroutines en een inbrandgarantie: controleer hoe lang die loopt.

Reactietijden op de doos ("1 ms") zijn gemeten onder ideale omstandigheden; reviews zeggen meer dan dat getal.

4. HDR: lees het label goed

Bijna elke monitor noemt zich HDR, maar echte HDR vraagt veel helderheid en lokaal contrast. Monitors met DisplayHDR 400 accepteren een HDR-signaal zonder veel verschil te laten zien. Echte HDR begint bij DisplayHDR 600 met local dimming, of True Black 400 en hoger bij OLED. Is HDR belangrijk voor je, zoek dan daarnaar; anders hoef je niet extra te betalen voor de sticker.

5. Voet en aansluitingen: het dagelijkse comfort

Een in hoogte verstelbare voet is meer waard dan de meeste specificaties: de bovenkant van het scherm hoort op of net onder ooghoogte. Zo niet, controleer dan of er een VESA-bevestiging is voor een monitorarm.
USB-C met power delivery laat één kabel een laptop opladen en beeld, geluid en USB doorgeven. Let op het vermogen (65 W of meer voor de meeste laptops).
Voor consoles: PS5 en Xbox Series X hebben HDMI 2.1 nodig voor 4K op 120 Hz.
Gebogen schermen zijn zinvol vanaf 34 inch ultrawide; op 27 inch is het vooral een kwestie van smaak.

6. Wat je uitgeeft

Onder €200: goede IPS-monitors van 24–27 inch, Full HD of QHD, vaak op 144 Hz of meer.
€200–400: QHD-gaming op 165–240 Hz, en 4K-monitors voor werk, veel met USB-C.
€500 en meer: OLED-gamingmonitors, 4K met hoge verversingssnelheid en grote ultrawides.

7. Een echte aanbieding herkennen

Monitors zijn vaak afgeprijsd en de "van"-prijs zegt niet altijd veel. Kijk naar de prijsgeschiedenis op elke productpagina: een echte aanbieding is laag vergeleken met de afgelopen weken, niet alleen met een adviesprijs. Bijna gelijke modellen (een witte "W"-versie, een nieuwere revisie) kunnen zonder goede reden in prijs verschillen, dus vergelijk de exacte modelnamen.